भोटेकोशी र बूढीगण्डकी बाढीपछि राहत तथा पुनर्निर्माण कार्य तीव्र

रसुवाको स्याफ्रुबेसी र टिमुरे क्षेत्रका साथै नुवाकोटमा आएको भीषण बाढीपछि प्रधानमन्त्री बालेन्द्र (बालेन) शाहले खोज, उद्धार र राहत कार्यलाई तीव्रता दिन निर्देशन दिनुभएको छ। सरकारले नेपाली सेना, नेपाल प्रहरी र सशस्त्र प्रहरी बल नेपाललाई परिचालन गर्नुका साथै प्रभावित क्षेत्रमा हेलिकप्टरहरू समेत पठाएको छ। प्रधानमन्त्रीले राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणको उच्चस्तरीय बैठक बोलाएर तल्लो तटीय क्षेत्रका बासिन्दालाई सुरक्षित स्थानमा सार्न र आपतकालीन प्रतिकार्य समन्वय गर्न निर्देशन दिनुभएको छ।

भोटे कोशी नदीमा आएको भीषण बाढीपछि प्रधानमन्त्री बालेन्द्र (बालेन) शाहले आपतकालीन बैठक बोलाउँदै नेपाली सेना, सशस्त्र प्रहरी बल र नेपाल प्रहरीलाई परिचालन गर्नुभएको छ। बुधबार बिहान तिब्बती क्षेत्रबाट सुरु भएको बाढीले रसुवाका जलविद्युत आयोजना, २२० केभी सबस्टेशन र टिमुरे भन्सार कार्यालयमा ठूलो क्षति पुर्याएको छ। अधिकारीहरूले रसुवा र नुवाकोटका तल्लो तटीय क्षेत्रका बासिन्दाहरूलाई तत्काल सुरक्षित स्थानमा सर्न निर्देशन दिएका छन् भने खोजी तथा उद्धारका लागि हेलिकप्टरहरू समेत परिचालन गरिएको छ।

भोटेकोशी नदीमा आएको भीषण बाढीले रसुवाको टिमुरे र स्याफ्रुबेसी क्षेत्रमा ठूलो क्षति पुर्याएपछि प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाह (बालेन) ले राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन परिषद्को आकस्मिक बैठक बोलाउनुभएको छ। बाढीका कारण जलविद्युत आयोजना, सबस्टेशन र टिमुरे भन्सार कार्यालयमा क्षति पुगेको छ भने सरकारले नेपाली सेना, सशस्त्र प्रहरी बल र नेपाल प्रहरीलाई हेलिकप्टरसहित उद्धारमा परिचालन गरेको छ। अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्लेले भन्सार कार्यालय र मातहतका निकायहरूसँग समन्वय गरिरहनुभएको छ भने तल्लो तटीय क्षेत्रका बासिन्दालाई सुरक्षित स्थानमा सार्न निर्देशन दिइएको छ।

रसुवाको भोटेकोशी नदीमा आएको भीषण बाढीपछि प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहले खोज, उद्धार र राहत कार्यलाई तीव्रता दिन निर्देशन दिनुभएको छ। तिब्बततर्फबाट सुरु भएको बाढीले टिमुरे र स्याफ्रुबेसी क्षेत्रमा भौतिक क्षति पुर्याउनुका साथै २८ जना सुरक्षाकर्मी सम्पर्कविहीन भएका छन्। नेपाली सेना, सशस्त्र प्रहरी बल र नेपाल प्रहरीलाई हेलिकप्टरसहित परिचालन गरिएको छ भने अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्लेले रसुवा भन्सार कार्यालयमार्फत समन्वय गरिरहनुभएको छ।

भोटेकोशी नदीमा आएको विनाशकारी बाढीपछि प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहले रसुवा, नुवाकोट र धादिङलाई तीन महिनाका लागि संकटग्रस्त क्षेत्र घोषणा गरेका छन्। बाढीमा परी कम्तीमा सात जनाको मृत्यु भएको छ भने दर्जनौं सुरक्षाकर्मी र रसुवा भन्सार कार्यालयका कर्मचारीहरू अझै बेपत्ता छन्। सरकारले हेलिकप्टरमार्फत उद्धारका लागि नेपाली सेना परिचालन गरेको छ र तत्काल राहत तथा पुनर्स्थापनाका लागि २.५ करोड रुपैयाँ विनियोजन गरेको छ।

रसुवाको भोटेकोशी नदीमा आएको भीषण बाढीका कारण कम्तीमा १७ जनाको मृत्यु भएको छ भने २६ जना प्रहरी र १४ जना भन्सार कर्मचारीसहित दर्जनौँ व्यक्ति बेपत्ता भएका छन्। प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहले मन्त्रिपरिषद्को आकस्मिक बैठक बोलाएर रसुवा, नुवाकोट र धादिङका प्रभावित क्षेत्रहरूलाई तीन महिनाका लागि संकटग्रस्त क्षेत्र घोषणा गर्नुभएको छ। उद्धारका लागि नेपाली सेना र निजी हेलिकप्टरहरू परिचालन गरिएको छ भने विश्व स्वास्थ्य संगठनले घाइतेहरूको उपचारका लागि स्वास्थ्य सामग्री सहयोग गर्ने भएको छ।

तिब्बतबाट सुरु भई रसुवाको भोटेकोशी नदीमा आएको भीषण बाढीका कारण हालसम्म कम्तीमा ९५ जनाको मृत्यु भएको छ भने सयौँ बेपत्ता भएका छन्। प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहले खोज, उद्धार र राहत कार्यलाई तीव्रता दिन राज्यका सबै संयन्त्रलाई निर्देशन दिनुभएको छ भने सरकारले प्रभावित क्षेत्रहरूलाई संकटग्रस्त क्षेत्र घोषणा गरेको छ। भारत सरकारले १० टन राहत सामग्री पठाएको छ र विश्व बैंकले पनि आपतकालीन सहायताको प्रतिबद्धता जनाएको छ। नेपाली सेना र नेपाल प्रहरीसहितको सुरक्षा टोलीले बेपत्ता भएका २६ प्रहरी र विदेशी नागरिकहरूको खोजीका लागि रातभर उद्धार कार्य जारी राखेका छन्।

तिब्बतको ल्हेन्डे ताल फुटेर भोटेकोशी नदीमा आएको विनाशकारी बाढीका कारण हालसम्म २५८ जनाको मृत्यु भएको पुष्टि भएको छ भने ८५ सुरक्षाकर्मीसहित सयौँ बेपत्ता छन्। प्रधानमन्त्री बालेनन्द्र शाहले खोज तथा उद्धारका लागि सम्पूर्ण राज्य संयन्त्र परिचालन गर्नुभएको छ र नेपाली सेनाले ३३६ जनाको सफल उद्धार गरेको छ। सरकारले रसुवा, नुवाकोट र धादिङका लागि २५ मिलियन रुपैयाँ आपतकालीन राहत घोषणा गरेको छ भने अमेरिका र बेलायत लगायतका अन्तर्राष्ट्रिय साझेदारहरूले सहयोगको प्रतिबद्धता जनाएका छन्।

भोटेकोशी नदीमा आएको विनाशकारी बाढीका कारण ५३८ जनाको मृत्यु र ९७७ जना बेपत्ता भएपछि प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहले राज्यका सबै निकायलाई युद्धस्तरमा परिचालन हुन निर्देशन दिनुभएको छ। सरकारले संकटकाल घोषणा गर्दै भारत, चीन र संयुक्त राज्य अमेरिकाबाट सुरुङ तथा हवाई उद्धारका लागि विशेष अन्तर्राष्ट्रिय सहयोग स्वीकार गर्ने निर्णय गरेको छ। हालसम्म ७,५०० भन्दा बढी व्यक्तिको उद्धार गरिएको छ भने राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणले रसुवा, नुवाकोट र धादिङका प्रभावित स्थानीय तहका लागि राहत रकम निकासा गरेको छ।

भदौ १० गते रसुवा र आसपासका क्षेत्रमा आएको विनाशकारी भोटेकोशी बाढीमा ज्यान गुमाउनेहरूको सम्मानमा नेपाल सरकारले सोमबार राष्ट्रिय शोक मनाएको छ। राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलले राष्ट्रका नाममा सम्बोधन गर्दै जलवायु न्यायको माग गर्नुका साथै विस्थापितहरूलाई तत्काल राहत र पुनर्स्थापना गर्न आग्रह गर्नुभयो। सरकारले प्रकाश जोशीको नेतृत्वमा पीडितहरूको पुनर्स्थापनाका लागि जग्गा पहिचान गर्न समिति गठन गरेको छ भने सशस्त्र प्रहरी बलले कर्तव्य पालनाका क्रममा ज्यान गुमाउने आफ्ना कर्मचारीका परिवारलाई राहत दिने घोषणा गरेको छ। प्रधानमन्त्री बालेनन्द्र शाहले उद्धार र राहत कार्यलाई तीव्रता दिन निर्देशन दिनुभएको छ।

गत साउन १० गतेको भोटेकोशी–त्रिशूली बाढीले रसुवा, नुवाकोट र धादिङ तथा बूढीगण्डकी बाढीले गोरखामा पुर्‍याएको क्षतिपछि सरकारले खोज, उद्धार तथा राहत कार्य तीव्र बनाएको छ। प्रधानमन्त्री बालेन शाह र गृहमन्त्री सुदन गुरुङको निर्देशनमा उद्धार तथा राहत अभियान सञ्चालन भइरहेको छ। विश्व खाद्य कार्यक्रमको सहयोगमा ४,१०८ बाढीपीडित परिवारलाई जनही ४५ हजार रुपैयाँ र नेपाल रेडक्रस सोसाइटीले सबैभन्दा प्रभावित परिवारलाई जनही एक लाख रुपैयाँ सहयोग उपलब्ध गराएको छ। राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणले अस्थायी आवास निर्माणका लागि प्रस्ताव आह्वान गरेको छ भने बेपत्ता बाढीपीडितलाई कानुनी रूपमा मृत घोषित गर्ने प्रक्रिया सुरु गरेको छ। अमेरिकाबाट ३ करोड ६० लाख अमेरिकी डलरभन्दा बढी, मलेसियाबाट १० लाख अमेरिकी डलर, अस्ट्रेलियाबाट १ करोड ५० लाख अस्ट्रेलियन डलर र जापानबाट डीएनए परीक्षण उपकरण सहयोग प्राप्त भएको छ।