स्ट्रेट अफ होर्मुजमाथि अमेरिकी नियन्त्रण रहेको ट्रम्पको दाबी, इरानद्वारा खण्डन

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले हर्मुज जलमार्ग पूर्ण रूपमा खोल्ने विषयमा इरानसँग सोमबार दिउँसोदेखि पुनः वार्ता सुरु हुने घोषणा गरेका छन्। तेहरानले ओमानसँगको सहकार्यमा सो जलमार्गमार्फत नयाँ ढुवानी मार्ग सञ्चालन गर्ने सम्झौता अन्तिम चरणमा पुगेको जनाएको छ। आगामी वार्ता इरानको आणविक निःशस्त्रीकरण र आणविक क्षमता अन्त्य गर्ने विषयमा केन्द्रित हुने बताइएको छ। वार्ताको निश्चित स्थान नतोकिए पनि दुवै देश समुद्री अवरोध हटाउन कूटनीतिक पहलमा जुटेका छन्।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले रणनीतिक महत्त्वको हर्मुज जलमार्ग पूर्ण रूपमा खुला भएमा इरानसँगको द्वन्द्व अन्त्य गर्ने विकल्पमा विचार गरिरहेका छन्। इरान र ओमानबीच भइरहेको वार्तामा सकारात्मक प्रगति देखिएपछि व्यावसायिक तेल ढुवानी पुनः सुचारु हुने अपेक्षा गरिएको छ। इरानी राष्ट्रपति मसुद पेजेस्कियानले अमेरिका र इजरायलसँगको तनावपूर्ण अवस्था अन्त्य गर्न कूटनीतिक प्रयास नै उत्तम विकल्प भएको बताएका छन्। वासिङ्टनले चाँडै सम्झौता हुने आशा व्यक्त गरे पनि इरानी सरकारी सञ्चारमाध्यमहरूले भने यसमा केही शंका व्यक्त गरेका छन्।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानसँग औपचारिक परमाणु सम्झौता नगरीकन पनि युद्ध अन्त्य गर्ने विकल्पमा विचार गरिरहेका छन्, जसका लागि हर्मुज जलमार्ग पूर्ण रूपमा खुला हुनुपर्ने सर्त राखिएको छ। ट्रम्पले उक्त रणनीतिक जलमार्गमा अमेरिकी नियन्त्रण रहेको दाबी गरिरहँदा इरानी राष्ट्रपति मसुद पेजेस्कियानले ओमानको मध्यस्थतामा भइरहेको कूटनीतिक प्रयासलाई जोड दिएका छन्। इरान र ओमानबीचको वार्तामा सकारात्मक प्रगति भएको र यसले विश्वव्यापी तेल ढुवानी पुनः सुचारु हुने अपेक्षा गरिएको छ।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले रणनीतिक रूपमा महत्त्वपूर्ण मानिने स्ट्रेट अफ होर्मुजमाथि अमेरिकाको पूर्ण नियन्त्रण रहेको र यसलाई चाँडै अमेरिकी भूभाग घोषणा गर्न सकिने दाबी गर्नुभएको छ। इरानले ट्रम्पको यस दाबीलाई हास्यास्पद भन्दै अस्वीकार गरेको छ र आफ्ना सर्तहरू पूरा नभएसम्म जलमार्ग पूर्ण रूपमा नखुल्ने स्पष्ट पारेको छ। इरानी विदेशमन्त्री सैयद अब्बास अराघचीले अमेरिका गलत गुप्तचर सूचनाको सिकार भएको आरोप लगाउनुभएको छ। ओमानको मध्यस्थतामा वार्ताहरू भइरहे पनि क्षतिपूर्ति र आणविक सम्झौताका विषयमा दुई देशबीच अझै अन्योल कायम छ।